Улс орны хөгжлийн гол тулгуур болсон боловсролын салбарыг хөгжүүлэн, шинэчлэлийг эрчимжүүлэхэд багшлах боловсон хүчний чанар юунаас ч чухал билээ. Өнөөдөр нийгэмд чанартай боловсролын эрэлт хэрэгцээ илүүтэй үүсэн, чанартай багшийг шаардаж байна. Яг ийм чухал шаардлагатай цаг үед багш бэлтгэдэг их, дээд сургуулийн элсэлтийн чанарт бодлогын зохицуулалт хийх шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаас гаргалаа.

Сүүлийн жилүүдэд багш бэлтгэдэг их, дээд сургуулиудын сургалтын чанар харьцангуй суларснаас, эсвэл багш мэргэжил эзэмшихээр элсэн орогчдын ерөнхий чадвар сул байгаагаас төгсөгчид нь багшлах дадлага чадвар тааруухан, чанарын шаардлага хангахааргүй бүтээгдэхүүн болж байгаа нь бүгдэд илэрхий байгаа билээ. Тэд мэргэжлийн шинжлэх ухааны онолын мэдлэгийн талаар зарим суралцагчдаасаа ч дор байгаа нь тэднийг үнэлж хүндлэх сэтгэгдлийг шавь нартаа төрүүлэхэд бэрхшээлтэй болж байна.

“Дээр үеийн” багш нар бол жинхэнэ багш нар байлаа. Манай нэрт яруу найрагч Ш.Сүрэнжавын бичсэнчлэн: “...Ахмад үеийн багш нарт
Хийхгүй ажил гэж байгаагүй
Хөгжим баривал дуучин
Клубт очвол жүжигчин
Багт гарвал ухуулагч
Байшин баривал инженер
Бүлээрсэн хүүхдэд эмч
Бүрэлгэсэн дайсанд шүүгч...”  нар байсан билээ.

Гэтэл зах зээлийн нийгмийн үед багшийн мэргэжлийн үнэ цэнэ, нэр хүнд унаж, багш нар олж буй хэд гурван төгрөгөөрөө амьдралаа залгуулан ядаж, зарим нь амьдралын эрхээр ганзагын наймаанд зав чөлөөгөөрөө явж, хувийн бизнес эрхэлж байсан нь сургалтын чанарт сөргөөр нөлөөлсөн нь гарцаагүй. Авдаг цалин нь бага, бараг л нийгмийн эмзэг давхаргад хамрагдчих нь холгүй байсны харгайгаар олон нийтийн дунд үнэлэмж нь буурч, гайгүй сурлагатай хүүхдүүд багшийн мэргэжил эзэмших сонирхолгүй болсон байна. Ингээд сурлагаар тааруухан, өөр хуваарь авахад оноо нь дутсан төгсөгчид яалт ч үгүй, “оргүйд орвол охинтой” гэгчээр дуртай дургүйхэн багшийн мэргэжлийн хуваарь сонгон авдаг үзэгдэл өнгөрөх жилүүдэд түгээмэл болсноос чанартай багш бэлтгэх бодлогод муугаар нөлөөлж байв.   Багш болох нэгэн оюутан: “Багш бол нийгмийн доод давхаргын ажил. Цалин муу, дээрээс нь эмзэг давхаргынхан, ядаж автобусаар явна. Гэтэл бизнесийн удирдлагаар төгссөн оюутан ядаж нэг газар менежер хийхэд унаагаар хүргүүлээд, сайхан хувцас өмсөөд, компанийн нүүр царай болоод явна. Тэгээд ч улсаас багш нарын оюуны хөдөлмөрийг үнэлдэггүй. Уг нь боловсрол бол нийгмийн хамгийн эрүүл салбар байх ёстой. Гэтэл боловсролын салбар унаж байгаа нь нийгмийг бүхэлд нь унагаах нөхцөл болж байна” гэж ярьжээ.

Зах зээлийн нийгмийн шилжилтийн үед боловсролын салбарын менежмент сул, багшийн нийгмийн хангамж тааруугаас чадвартай багш нар өөр өндөр цалинтай ажилд хөрвөхөөр, мөн гадаад орнуудад ажиллаж амьдрахаар явж байсан гэхэд хилсдэхгүй. Харин сүүлийн жилүүдэд цалин харьцангуй нэмэгдсэн нь залууст энэ мэргэжлээр ажиллах түлхэц болж өгсөн бололтой.

Багшийн мэргэжлээр элсэгчдийг бодлогоор дэмжих талаар Засгийн газраас шийдвэрлэсэн нь цаг үеэ мэдэрсэн, зөв зүйтэй арга хэмжээ боллоо гэж олон нийтийн зүгээс үзэж байна.

Д.Мягмарсүрэн

WWW.ZONE.MN