Zone.mn сайт “Редакцийн зочин” буландаа О.Баасанхүү гишүүнийг урьж ярилцлаа. Ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаярын өмгөөлөгчөөр “тодорсноосоо” хойш огцом од болсон энэ залууг сайн, муу янз бүрийн өнцгөөс нь хүмүүс дүгнэдэг. Ямартай ч Монгол төрийн жолоог атгалцах хувь зохиолыг түүнд МАХН оноосон. Хэлэх үгээ камерын өмнө ч, чуулганы индэр дээр ч цочих юмгүй “чулуудаж” орхидог түүнийг 76 дундаас арай шударгадуу “төрөлд” нь иргэд багтаах болсон байна лээ. Залуу гишүүний ярианд анхаарлаа хандуулна уу.

-Чуулганы завсарлагаанаар ямар ажил амжуулав? Гадагшаа явсан дуулдсан, хэзээ ирэв?

-Саяхан ирсэн. Өнгөрсөн чуулганаас хойш чамгүй ажил амжууллаа. Саяхан Нийтийн албыг олон улсын жишигт нийцүүлэх хуулийн төсөл өргөн барилаа. Хаврын чуулганаар хэлэлцэгдээд явах байх.

-Таныг одоогийн Ерөнхийлөгчийн орон тооны бус зөвлөх байсан гэсэн. Яагаад тэр ажлаа өгсөн юм бэ?

-Одоогийн Ерөнхийлөгч 2009 оны сонгуульд ялалт байгуулсаныхаа дараагаар ард түмнээ сонсохоор орон тооны бус зөвлөл гэж байгуулсан. Зөвлөлийн ажиллагаа сайн явагдаагүй учраас би дахин тухайн зөвлөлийн үйл ажиллагаанд нь оролцоогүй.

-Та Н.Энхбаярын өмгөөлөгчөөр ажиллаж байх үеэсээ МАХН-ын ажилд оролцсон уу?

- Би намын нэр, намын бүртгэлийн асуудлыг хөөцөлдөж эхлэх үеэсээ намын үйл ажиллагаанд оролцож байсан. Харин намын даргын өмгөөлөлтэй холбоотой асуудал сүүлд 2012 оны 4 сарын 13 ны баривчилгааны дараанаас яригдсан асуудал. Гэвч албан ёсоор намын даргын өмгөөлөгчөөр ажиллаж чадаагүй.  Яагаад гэвэл би баривчлагааны дараа өмгөөлөл хийхээр гэрээ хийгээд үйлчлүүлэгчтэйгээ шүүх ажиллагаанд оролцох гэсэн чинь АТГ-ын Д.Цоодолсэнгээ гээд нөхөр өмгөөлөгчөөр ажиллаж болохгүй гэсэн тоот явуулсан байсан. Эхэндээ энэ хүн андуурсан байх гэж би бодсон. Тэр хүн зайлуул настай хүн шүү дээ. Гэтэл араас нь одоогийн Ерөнхийлөгчийн хуулийн зөвлөх Ч.Өнөрбаяр гэнэтхэн гарч ирээд О.Баасанхүүгийн эрхзүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ ямарч утгагүй гэрээ. АТГ шалгаж үзсэн.  Ийм гэрээтэй учраас оруулахгүй гээд түтгэлзүүлчихсэн. Уг нь би Ч.Өнөрбаярыг гайгүй онол ярьдаг. Их сургуулийн багшийн үүдэнд суудаг боловсролтой залуу гэж бодож явсан. Тус гэрээг би Ч.Өнөрбаяртай хийгээгүй байхад тэрээр миний өмнөөс яриад дээр нь прокурор нь оруулахгүй гээд хавтаст хэрэгтэй танилцах боломж олгоогүй юм. Тэгээд хавтаст хэрэгтэй танилцаагүй, уншаагүй хүн яаж өмгөөлөгчөөр ажиллах юм. Яах ч арга байгаагүй шүүх хуралд орж чадаагүй.

Аливаа хүний буруутгахаасаа түрүүлээд уг хүнийг өөрийгөө өмгөөлөх, өөрийнх нь хүссэн хүнээр өмгөөлөгчөөр ажиллах бололцоог олгох зарчим бол бидний нөгөө яриад байдаг ардчилал, хүний эрхийн  гол зарчим юм. Харамсалтай нь энэ хэргийг шийдвэрлэхэд маш олон онигоотой үйлдлүүд болж байгаа. Хамгийн сүүлийн жишээ гэхэд Н.Энхбаярын хэргийг нийслэлийн шүүхэд уншаад ял өгсөн Дээд шүүхийн тамгын газрын дарга, Сонгуулийн Ерөнхий Хорооны гишүүн Эдэнэчулууны эхнэр Эрдэнэсувд гэж эмэгтэй Дээд шүүхийн шүүгчээр орж ирж байгаа юм билээ.

-Сонгуульд оролцож жагсаалтанд бичигдэхэд танд ямар нэгэн нөлөөлөл байсан уу?

-Та нар мэдэж байгаа биз дээ. Намын нэрийг авсан. Намын бүртгэл хийсэн. Би бол одоогийн МАХН-ын дүрмийг бичихэд оролцсон  хүн. Үүнийг заавал нөлөөлөл ороод хийгдээд байх асуудал биш. Яагаад гэвэл бид нар намаа байгуулж байгаа бол анхдагч хүмүүс байх ёстой. Дараа нь эргээд намын чуулганаараа хэлэлцүүлээд санал хураагаад түүнийхээ дагуу жагсаалтад орно. Би хэрвээ хүссэн бол хүн юм чинь 1, 2-т бичүүлмээр байсан. Гэхдээ нийт гишүүдийн саналаараа 8-д жагссан. Манайх чинь одоогийн Ардчилсан коммунист намын дэргэд бол хамаагүй ардчилалтай. Ямар утгатай вэ гэхлээр манайх чинь дандаа энгийн ардууд байдаг учраас аливаа зүйлийг жинхэнэ нууж хаахгүйгээр хэлэлцдэг.

-Ардчилсан намыг яагаад тэгж тодорхойлох болов?

-Угаасаа илт байна. Саяхан хүртэл намынх нь  гишүүн М.Батчимэг тэгж намаа шүүмжилсэн.

-Сонгуульд хэрвээ нэр дэвшсэн бол яах байсан бол?

-Би Баянзүрх дүүрэгт нэр дэвшье гээд тойргоо ерөнхийд нь судлаад хүмүүстэйгээ уулзаад байж байсан. Гэтэл 04-р сарын 13-нд даргын баривчилгаа болсон. Тэгээд надад цаг зав ч гарахаа больсон. Тойрогт нэр дэвших гэж байгаа хүн чинь өөр. Баянзүрхчүүд бол намайг хүлээж байсан. Одоо ч гэсэн сайн байдаг. Тэгээд  яахав ерөнхийдөө Х.Тэмүүжин бид хоёрын ялгаа нэг юман дээр харагддаг. Х.Тэмүүжин сайд 3-т жагссан. Миний хувьд 8-д жагссан. Х.Тэмүүжин бол намынхаа гуравдугаар хүн байгаагүй байхгүй юу. Яагаад гэвэл нэгдүгээрт Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг байсан. Хоёрт Их Хурлын дарга З.Энхболд, гуравт нь “Женко” Х.Баттулга байсан. Х.Баттулга гишүүн тойрогтоо босоо байсан учраас энэ зайн дээр нь намынхан нь тавьсан. Яахав намынхаа ачаар нөгөөдөх нь дэмжигдээд явсан байх. Ардчилсан намынхан бол жагсааж байгаад саналаа авчихсан. Харин манайх бол нэрсүүдээ оруулж байгаад саналаа авсан. Ийм л ялгаатай юм.

-Гишүүний түр үнэмлэхээ гардаад их хөөрцөглөсөн үү. Зарим хүмүүс баярласандаа багтарч унасан гэдэг юм билээ?

-Илэн далангүй хэлэхэд яг бөөнөөрөө тангараг өргөхөд байсан бол эмоци хөдлөх л байсан байх. Сүүлдэж 8-р сарын 1-нд тангараг өргөсөн болохоор хий нь гарна гэдэг шиг хийх ажлаа төлөвлөөд орсон. Ямар ч байсан хоёргүй сэтгэлээр ажиллах юмсан гээд арай өөр бодолтой явсан. Эмоци бол алга болчихсон байсан.

-Ямар ажлууд төлөвлөсөн бэ?

-Эрүүгийн хуулийг заалт бүрээр нь өөрчилье гээд ерөнхийдөө тодорхой заалтуудын судалгаануудыг хийчихээд эхний заалтыг байнгын хороогоор оруулахад л унагаачихаад, ондоо аймаар том хууль орж ирнэ гэсэн. Тэр хууль нь одоо хүртэл орж ирэхгүй байгаа. Цаашдаа орж ирнэ гэдэгт ч би эргэлзэж байна. Яагаад гэвэл байгууллагуудаасаа санал авсан ч юм уу, үгүй ч юм уу. Байгууллагууд нь дэмжиж байгаа үгүйг би мэдэхгүй. Үнэхээр тийм бол ороод ирнэ биз. Ороод ирсэн цагт нь онолын маргаан болно. Яагаад гэвэл эрүүгийн хуулийг нэг чуулганаар баталдаггүй юм. Нэг жил эсвэл хоёр жил хэлэлцэж байж жинхэнэ утгаараа хууль болдог. Түүнээс биш Америкийн хууль ч юм уу, Оросын хуулийг хуулж шийдэхгүй. Амьдралд нийцэх үү, эс нийцэх үү тухай асуудал яригдана.

-Анх гишүүн болчихоод ангийнхаа гишүүнд загнуулаад авсан санагдаж байна. Уур чинь хүрч байсан уу?

-Би түүнд нэг их ач холбогдол өгөөгүй. Яагаад вэ гэхлээр хүн их сонин юм билээ. Би хувьдаа 15 жил өмгөөлөл хийгээд, төрийн бус байгууллага удирдаад энгийн амьдралыг мэддэг учраас надад бол дэлхийд нөлөө бүхий танил ч байна. Зүгээр нэг траншейнд амьдардаг ч танил бий. Тиймээс тиймэрхүү зүйлүүдийг үзэгдэл гэж ойлгодог. Мөн чанар талаас нь хүлээж авдаггүй. Боловсролгүй хүмүүс бусдыгаа боловсролгүй гэж хэлдэг гэж би боддог. Боловсрол гэдэг чинь өөрөө соёл байхгүй юу. Тэгэхээр дотроо шатах хандлага залуу хүмүүст байдаг л юм. Гэхдээ эцсийн эцэст эргээд зарим зүйлүүдээ дүгнэж харах юм бол хүн хамгийн гол нь зөв зүйл дээр зогсож байгаа тохиолдолд хэзээ ч хувирч туйлдах хэрэггүй. Олон нийтэд хөтлөгдөж явах биш, өөрчлөхийн төлөө явах нь хамгийн гол асуудал.

-Намрын чуулганыг өөрийнхөө хувьд дүгнэвэл?

-Энэ жилийн намрын чуулган дундаа хоёр удаа завсарласан. Тэр хооронд нь зарим аймгуудад ажилласан. Тэгээд хуулиудаа сурталчлаад дээрээс нь соёлын өвийн асуудлаар асуулга тавиад тодорхой хэмжээгээр арга хэмжээ авахуулаад орон нутагт байгаа асуудлуудыг шийдэх тал дээр ажилласан. Ер нь бол өөрийнхөө ажлыг дөрвөн хэсэгт хувааж төлөвлөөд явж байгаа юм. Нэгдүгээрт: Аливаа байгууллагуудын дэмжлэг туслалцааг хэрэгтэй хүмүүст нь хүргэж туслах юмсан гээд тодорхой хэмжээгээр ядарсан хүмүүст хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа явуулах ажлыг дэмжиж байгаа. Хамгийн сүүлд гэхэд өнгөрсөн долоо хоногт өрх толгойлсон эмэгтэйд гэр олгох ажлыг зохион байгуулсан. Мөн хүүхдүүдэд тэтгэлэг олгох гэх мэтчилэн. Хоёр дахь нь бол мэргэжлийн үүднээс хуулийг яаж боловсронгуй болгох вэ, Гуравдугаарт нь бодлогыг яаж тодорхойлох вэ. Энэ бодлогыг  тодорхойлохын тулд олон ажлын хэсгүүдэд орж ажилласан. Тэсэрч дэлбэрэх бодисын хуулийн төслийг ахалсан. Улсын нөөцийн агуулгуудыг газар дээр нь очиж судалж бодлого боловсруулсан. Дөрөвт нь шударга бус байдалтай хэрхэн тэмцэж нийгэмд зөв хэм хэмжээг хэрхэн тогтоох вэ гэж ажилладаг.

Ялангуяа хорих байр шинээр барих асуудлыг би эрс эсэргүүцэж байгаа. Хоригдлуудыг багасгах нь миний үндсэн зарчим. Тэднийг яаж багасгах вэ. Өршөөлийн хууль гаргаж багасгах юм уу, эсвэл нийгэмшүүлж багасгах юм уу ямар нэгэн байдлаар хоригдлуудын тоог багасгах хэрэгтэй. Түүнээс хорих байрыг нэмэх хэрэггүй. Мөн эмнэлэг байх ёстой. Эмнэлэг, боловсрол хоёрт бол асар их мөнгө зарцуулах хэрэгтэй. Тэр утгаараа гадаадын эмнэлгүүдийг очиж судалсан. Зарим эмнэлэгтэй нь гэрээ хийх талаар яриад явж байна. Яагаад гэхлээр манайхан чинь их өрөвдмөөр. Солонгос, Японд очоод эмчлүүлдэг. Тэд нар биднээс хоёр дахин илүү мөнгө авдаг. Өөрөөр хэлбэл өөрийн орныхоо 100 хувь авдаг хөлсөө биднээс 200 хувь болгон авч байна. Үүнийг багасгаад ядаж 130 хувь болгоё. Манай эрүүл мэндийн салбар үнэндээ дампуурчихсан салбар. Монгол улс мөнгөө шүүхийн гоё байшинд зарцуулж байхаар ядаж л эмнэлэгийнхээ үйлчилгээг аль болох хүртээмжтэй болгох хэрэгтэй. Уул уурхайгаас орж ирсэн мөнгөө зөв зохистой, хэрэгтэй зүйлд нь зарцуулаасай.

-“Оюутолгой”-н гэрээний асуудал дээр ямар байр суурьтай байгаа вэ?

-Энэ чинь олон улсын гэрээ гэдэг утгаараа гэрээний онолыг заавал баримтлах ёстой. Гэрээг өөрчлөх үү, задлах уу гэдэг нэр томьёон дээрээ ажиллах ёстой. Хэрвээ гэрээг задалъя гэвэл энэ гэрээг авилгалд өртсөн үү, ашиг сонирхлын зөрчил үүссэн үү гэдгийг нотлох ёстой. Өөрөөр хэлбэл манайд зөвлөгөө өгч байсан компани нь нөгөө хөрөнгө оруулагч компанийн охин компани байсан бол энэ байж болохгүй зүйл. Эсвэл манай улстөрчид энэ гэрээг хийхдээ тодорхой хээл хахуульд өртсөн байвал. Мөн хууль зөрчсөн байвал энэ гэрээг аль хуульд нийцүүлж хийсэн юм. Жишээлбэл ашигт малтмалын тухай хуулинд 30 жил гэж байгаа боловч  70 жил гэж байхгүй. Гэтэл нөхдүүд дураараа 20.20 гээд тавчихсан. 70 гэдгийг хэн дураараа тавьсан бэ. Энэ чинь өөрөө асуудал.

-Гэрээг бүхэлд нь өөрчлөх нь нэгэнт өнгөрсөн асуудал байх. Харин яаж засаж залруулах вэ?

-Одоогоор гэрээг өөрчилнө  гэвэл худлаа. Одоо бол гэрээ байгуулахын тулд хэдэн удаа ниссэн юм. Хичнээн хувьсагчаар тооцоолсон нь огт хэрэггүй. Аль хэдийнэ хоёр талаасаа тохиролцоод тамга дарсан гэрээ. Одоо энэ гэрээг хүчин төгөлдөр гэж тооцоод цаашаа авч явах уу. Эсвэл тодорхой заалтуудыг нь өөрчлөөд сайжруулаад аваад явах уу гэсэн ийм асуудал байгаа юм. Хэрвээ хүчин төгөлдөр гээд тооцоод аваад явна гэж байгаа бол юуг яагаад өөрчлөх ёстой гэдгээ ярих ёстой. Хэрэв зогсоогоод шийдье гэвэл зөвхөн үндэслэлийг нь тодорхойлох хэрэгтэй. Үндэсний хууль тогтоомж зөрчсөн байж болно. Үгүй бол авилга хээл хахууль  сөрөг нөлөөлөл орсон эсэхийг нотлох шаардлагатай. Гэрээ бол гэрээ гэдгийг манайхан эртнээс анхаарах нь зүйтэй байсан юм. Дээр нь мөн Таван толгойг тойрсон асуудлууд байна. Таван толгойн гэрээ бол Ардын нам, Ардчилсан намын хоёулангийнх нь хийсэн ажил. Одоо алдааг нь үүрвэл Н.Алтанхуягтайгаа, Ардын намтайгаа хамт үүрч, алдрыг нь хүртвэл мөн адилхан хүртэнэ.

-Шинэчлэлийн Засгийн газрыг сүүлийн үед их шүүмжилдэг болжээ?

-Шинэчлэлийн Засгийн газар өнөөдөр үнэндээ дампуурчихсан. Нүглийн нүдийг гурилаар хуурна гэдэг шиг маск зүүгээд яваад байгаа юм. Наад захаас харахад төсвийн алдагдал хэдэн хувьтай байна. Хойд хөрштэй хийсэн шатахууны гэрээ гэхэд хуучин авдгаасаа хамаагүй багассан. Одоо тэгээд үлдсэн шатахуунаа хаанаас авах нь ойлгомжгүй байна. Дээрээс нь шинэчлэл гээд яриад байх юм. Яг юуг шинэчлэх гээд байгаа юм. Шинэ юм хийх гээд байгаа юм уу, аль эсвэл хуучин юм аа засах гээд байгаа юм уу. Хуучин юм бол засагдахгүй байна. Цоо шинэ зүйл бол тэр ард түмнээр туршилт хийх гээд байна гэсэн үг. Цоо шинэ зүйл юу хийсэн юм. Лавлах утас ажиллуулснаас өөр энэ Засгийн газарт хийсэн ажил юу ч байхгүй байна. Тэгээд дээрээс нь Ерөнхий сайд маань Үндсэн хуулиа зөрччихсөн. Цэц дээр очоод эс үйлдлээрээ алдаагаа өөрөө зөвшөөрчихсөн.

Өөрөө ойчсон хүүхэд уйлдаггүй гэдэг шиг алдаа бол алдаа. Дээрээс нь өөрийнхөө хамгийн сайн мэддэг хууль зүйн салбараа хэлье. Өнөөдөр хууль зүйн салбарыг хар л  даа. Хүн шатаж байна. Эмнэлэгийг нь булааж шорон барина гэнэ. Хуулийн байгууллага нь ямар их улстөрждөг болчихсон юм. Цагдаагийн байгууллагынх байж байгаа царайг хар. Би санаанаасаа зохиогоод хэлээд байгаа хэрэг огтхон ч биш юм Монголын ард түмэн өнөөдөр маш их бухимдалтай, дээрээс нь айдастай байна. Хэвлэл мэдээллийг бүгдийг нь худалдаад авчихсан. Шударга ярьсан нэгнийгээ хавчин гадуурхсан. Одоо Ардчилсан нам гайгүй дуугарч байгаа Ж.Батзандан, М.Батчимэг нарыгаа хавчаад байгаа. М.Батчимэг гишүүний тодорхойлсноор Ардчилсан коммунист нам бүрдчихээд байна. Энэ утгаараа өнөөдрийн Засгийн газар үнэхээр хариуцлагагүй байгаа. Олон улсын хэмжээнд нэр нөлөөгүй болчихож. Өнөөдөр Монгол улсын төр олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдөх ёстой. Засгийн газар маш хэврэг болсон. Энэ Засгийн газарт манай намынхан орсон. Тэгэхээр би намынхнаа шүүмжлэхгүй яах юм. Миний ах ч байсан, дүү ч байсан буруу зүйл хийвэл шүүмжилнэ. Зөв юм байвал дэмжинэ. Таны миний амьдралд огтхон ч өөрчлөлт гарахгүй байна. Өнөөдөр Монголчууд 12000 төгрөгөөр махаа авч идээд, нийгэм бүхэлдээ ядуурал руу ороод байгаа учраас би ард түмний өмнөөс энэ Засгийн газрыг шүүмжилсээр байх болно.

-Та энэ Засгийн газрын бүх л ажлыг муучлах юм. Шүүхийн шинэтгэлийн асуудал дээр бас сөрөг байр суур илэрхийлээд байгаа бил үү?

-Муучлах биш үнэн байдал ийм байна. Бид нар хэн нэгэн хүний мөрөөдлийг биелүүлэх биш бид нар өнөөдөр сайхан амьдрах нь чухал.  Би сайхан амьдарна. Намайг удирдаж байгаа хүн шударга байвал энэ чинь ардчилал байхгүй юу. Тэрнээс биш тэр сайхан ярьдаг би муухай амьдардаг бол ардчилал биш. Энэ  бол дарангуйлал байна гэсэн үг. Тэр хүн гоё ярьж болно гэхдээ сайхан амьдрах хэрэгтэй. Өнөөдөр энэрэнгүй ёсонд суурилсан шударга ёс гэдэг ойлголт Монголд хэвшихгүй байна. Шүүх бол шударга үнэний төлөө явах ёстой. Түүнээс биш нийлүүлээд зохион байгуулах нь үлгэр байхгүй юу. Хууль зүйн сайд хэзээ ч гэмт хэргийн талаар мэдээлдэггүй. Гэтэл  сүүлдээ бүр солиорчихсон байна лээ. Хууль зүйн сайд бусад оронд Ерөнхий прокурор байдаг гэж өөрийнх нь амнаас бид дуулсан. Та дуулсан байх. Эрүүгийн хэрэг гэдэг бол хараат бус байх ёстой та ч мэдэх ёсгүй би ч мэдэх ёсгүй. Шалгадаг байгууллага нь хэнд ч хамааралгүйгээр шалгаад худлаа гэдгийг нь тогтоогоод үнэн гэдгийг нь шалгах ёстой. Монголд өнөөдөр мөрдөн байцаах гэдэг маань байцаах байдлаар хэргийг нотолдогийн гай гарч байгаа юм. Дэлхий жишгээр бол та ямар ба нэгэн хэрэгт сэрдэгдсэн бол шүүх хүртэл та гэм буруугүй шүү гэдэг. Жишээ нь Д.Сугар гэдэг хүн шалгуул л  даа. Д.Сугарыг заавал “Ганц худагт хийж яах юм. Тэгээд буруутай бол шүүхээр шийдэх хэрэгтэй. Энэ хүнийг барьж хорихгүй л бол шалгагдахгүй байна гэж юу яриад байгаа юм бэ. Аливаа зохион байгуулалттай хэргийг илэрүүлэхийн тулд тухайн зохион байгуулалттай системийг нь олж тогтоол доо. Тэгэхгүй хоорондоо утсаар ярьж байна гэх мэтчилэн балай юм ярьж явах юм. Би бодоод байгаа юм. Энэ хэргийн цаана Ардчилсан намынхан давхар илэрчих гээд эд нар л гэмт хэрэгтэн шүү. Өөр хаана ч гэмт хэрэгтэн байхгүй шүү гэсэн маягаар хандаад байгаа юм уу. Уг нь тэгэх ёсгүй. Тэгээд ийм ч хэрэг илрүүллээ, тийм ч хэрэг илрүүллээ гээд зарлаад байх юм. Үнэхээр хэрэг илрүүлдэг юм бол Х.Тэмүүжин тэр мөрдөн байцаах газартаа очиж ажилла даа. Хууль зүйн сайд бодлого тодорхойлохын тулд байдаг болохоос хэрэгт хяналт тавьдаг хүн биш.

-Х.Тэмүүжин сайд та хоёрын аль илүү сайн хуульч вэ?

-Би ерөөсөө Х.Тэмүүжинтэй маргадаггүй. Харин Х.Тэмүүжин надаас хэрүүл өдөөд байдаг байхгүй юу. Сайн мууг нь цаг хугацаа харуулах байх. Тэртээ тэргүй аливаа хүнд сайн, муу зэрэгцэж оршдог хойно. Надад ч сул тал байгаа. Тэр утгаараа бол Х.Тэмүүжин сайдаас суралцах ёстой юм аа суралцана. Буруу яваад байгаа бол бурууг нь хэлнэ. Өнөөдөр Х.Тэмүүжин бол хуулийн бодлого тодорхойлж байгаа учраас би энэ зарчмыг хэлэхээс өөр аргагүй. Яагаад гэвэл хэл  гээд би энэ их хуралд чинь сууж байгаа биз дээ. Хэлэхгүй чимээгүй дүмбийгээд суух ёстой юм уу. Хэлэх гэж өнөөдөр энэ сонгуулийг чинь хийсэн биз дээ.

Ярилцсанд баярлалаа

Сэтгүүлч А.Төмөрсүх

Эх сурвалж: WWW.ZONE.MN