Сүүлийн үед манай урлаг соёл, спортын алдартнууд эрүүл мэнддээ ихэд анхаарч байгаа төдийгүй бэлгийн сулралд өртөхөөс ихэд эмээдэг болсон бололтой.
Энэ ч утгаараа, үрээний түүхий засаа идэх юмуу хар галууны махыг битүү чанаж идэхээр улайрч эхэлжээ.
Түүнийгээ олонд гайхуулан ид бах болгож элдэв зураг, хувийн бичлэгээ цахим ертөнцөөр тарааж байгаа нь тун гайхалтай.
Тухайлбал, Мэргэжлийн сүмогийн 68 дахь их аварга Асашёорюү Д.Дагвадорж хар галууны эрлэг болоод байгаа аж. Өгий нуурын хар галуунуудыг зэрлэгээр агнаж эхэлсэн их аварга маань хэрхэн гэдэс дотрыг нь хүүлж, идсэн уусныг нь гаргасан болохоо зураг хөрөгтэй нь хамт твиттерээр жиргэж байх юм. “Бэлгийн сулралтай хүн нэг хар галууны махыг битүү чанаад идэхэд маш сайн” хэмээн рекламдсан гэж байгаа.
Үүнээс гадна Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, нэрт жүдоч Х.Цагаанбаатар нэгэнтээ хөдөө орон нутагт зочлохдоо хэрхэн үрээний түүхий засаа идэж буй бичлэг нь ч олонд нийтэд хэдийнэ хүрсэн. Facebook хуудаснаа оруулсан түүний энэ бичлэгийг үзээд ихэнх хүмүүс “Цагаанбаатар вампир болжээ, хэдийгээр эрүүл мэнд хүч тамирт сайн ч гэсэн муухай бичлэг байна” гэх зэргээр хошигножээ. Х.Цагаанбаатар хариуд нь “Биед хэрэгтэй зүйл юм аа, ялангуяа хаврын цагт тамирчид бэлтгэл их хийгээд ядардаг учраас хэрэглэдэг. Харин бичлэгээ постолдог учир нь гадны тамирчид хараад айдаг юм. Тэгээд тэмцэлдэхдээ тодорхой хэмжээний айдастай гарч ирдэг гэх мэт олон талын ач тустай” хэмээн бахархжээ.
Тэгвэл хамгийн сүүлд Соёлын тэргүүний ажилтан, жүжигчин Г.Золбоот үрээний түүхий засаа идэн, хоёр гар нь цусанд хутгалдсан эвгүй зургаараа олныг айлгаж орхилоо. Мань эр амралтын өдрүүдээр найзуудтайгаа хамт салхинд гарахын сацуу ийнхүү эрүүл мэнддээ анхааран, бэлгийн сулралд өртөхөөс сэрэмжилсэн нь энэ гэнэ шүү.
Түүхий засаа амин дэм ихтэй, витаминлаг зүйлийн нэгд тооцогддог учир бие эрхтэнд ямар ч хал балгүй сэргээш хэмээн эрчүүд аль болох халуунаар нь идэхийг урьтал болгодог аж. Гэхдээ л махчин араатан аятай нүүр ам, гар хөлөө цустай хутган байж түүхий засаа тасар татан идэж буй олны танил эрчүүдийн эвгүй төрх цаанаа л муухай харагдах юм. Бас олноо хүндлэгдсэн их аварга маань хар галуунд “задлан шинжилгээ” хийж, бэлгийн сулралтай нөхдөд их л зааварчилгаа өгч суудаг ажилтай болсон нь хэр зөв зүйтэй алхам юм бол доо, бүү мэд.
Үнэндээ үрээний түүхий засаа идэх, хар галууны махыг эрүүл мэнддээ ашиглах нь нүүдэлчин ард түмний уламжлалт эмчилгээ гэж маргах хүн цөөнгүй гарна. Энэ нь ч үнэн. Шинжлэх ухаан, уламжлалт арга барилыг хослуулах болсон өнөө цагт хэн хүнгүй л элдэв химийн бодис, нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэхээс зайлсхийж, аль болох эрүүл мэндэд тустай өвс ургамал, мал амьтны түүхий эдийг ашиглахыг эрхэмлэж байгаа. Гэвч олонд танигдаж, нэр алдраа хэдийнэ дуурсгасан эрхмүүд хөдөө хээр аялангаа чоно, баавгайг хэрхэн зэрлэгээр хөнөөж, түүхий засаа идэж, хар галууны гэдэс дотрыг хүүлж байгаа талаархи сэтгэл сэрдхийм эвгүй зураг тэргүүтнээ хэн хүнд гайхуулаад байх шаардлагагүй л баймаар санагдах юм. Өөрсдийгөө рекламдсан тэдний энэ мэт эрүүл мэнд, бэлгийн сулралтай холбоотой зураг хөрөг, мэдээлэл сэлтийг нь үзээд бахдаж бишрэхээс илүүтэй цочиж сэрдхийсэн хүн олон байгаа нь үнэн биз ээ.
Б.Содон


