Бүгд Найрамдах Чех улсын Олон улсын хөгжлийн хамтын ажиллагааны агентлагийн буцалтгүй тусламжаар “Улаанбаатар хотын ундны усны эх үүсвэрийг нөхөн сэргээх, сайжруулах” төслийг 2011-2013 онд амжилттай хэрэгжүүлжээ. Үүнтэй холбогдуулан Ус сувгийн удирдах газарт уулзалт, мэдээлэл хийгдлээ. Энэ үеэр уг төслийг хэрэгжүүлсэн Чех улсын “Водный Здрое” компанийнхан манай Ус сувгийн удирдах газарт гүний усыг хянах багаж хэрэгсэл зэргийг хүлээлгэн өгөв. Уулзалт, мэдээлэлд Чех улсаас Монгол улсад суугаа Элчин сайд Ивана Гроллова болон “Водный Здрое” компанийн удирдлага, БОНХЯ, БХБЯ, хотын захиргааны төлөөлөл оролцлоо.

Улаанбаатар хотын хүн амын ундны усны эх үүсвэрт байрлуулсан гүний худгийн насосууд нь аль эртнийх, түрүүч нь 1959 онд суурилагдсан юм. Эдэлгээний явцад ямар ч тоног төхөөрөмж чанараа алддаг. Гүний худгийн цооногуудын төхөөрөмж, ялангуяа төмөр хийцийн хоолойнууд нь зэвэрч, бөглөрснөөс нийслэлийн хүн амын усны хэрэглээнд нэлээд хүндрэл учирч байжээ. Ялангуяа цооногуудын лайг дурандан шалгах, үзлэг оношлогоо хийх технологи муутай байсан байна. Иймээс төслийн хүрээнд ундны усны эх үүсвэрт олон жилийн турш ашигласан 66 гүний худгийн шүүрийг механик болон химийн аргаар цэвэрлэх боломжтой болгов. Түүнчлэн 28 гүний худгийн зэвэрч муудсан ус өргөлтийн төмөр яндан хоолойг хуванцар хоолойгоор сольж, манай мэргэжилтнүүдэд шинэ технологийн талаар сургалт зохион байгуулжээ. Чехийн “Водный Здрое” компани  Монголд урьд нь 2006 онд хотын гэр хорооллыг усаар хангах төсөл хэрэгжүүлсэн, олон жилийн туршлагатай, чадварлаг баг юм байна. Тэдний энэ удаагийн хийсэн төслийн ажлын үр дүнд усны ундарга, дамжуулалт 30 гаруй хувиар нэмэгджээ.

Элчин сайд, хатагтай Ивана Гроллова хэлэхдээ Чехийн Засгийн газраас Монголд хэрэгжүүлж байгаа олон арга хэмжээний нэгэнд оролцож байгаадаа би баяртай байна гээд ундны усны эх үүсвэрийг хамгаалах нь маш чухал зүйл гэдгийг онцолж байлаа. Мөн усны төлбөр тооцоо ч нэмэгдэх хандлагатай байгааг танай Засгийн газар, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлд танилцуулах бодолтой байгаа гэсэн юм. Сар гаруйн өмнө төмөр зам дээр осол гарсан нь ундны усны эх үүсвэр дизель түлш хэрхэн нөлөөлж болохыг санууллаа. Ер нь ус бол стратегийн чухал зүйл гэж байлаа. Ус сувгийн удирдах газрын удирдлага ч бас үүнд анхаарч буй аж. Харин “Водный Здрое” компанийн удирдлага төслийн талаар танилцуулахдаа “Дэлхийн стандартад нийцсэн тоног төхөөрөмж тавьж өглөө” гээд цаашдаа бусад чиглэлүүдэд хамтарч ажиллахад бэлэн байгаагаа илэрхийлэв. Түүнчлэн ослын эрсдэлийн менежментийг сайжруулах, тусгайлсан төлөвлөгөөтэй байх нь аль ч цаг үед шуурхай арга хэмжээ авахад нэн хэрэгтэй байдаг талаар өгүүлж байлаа. 

Б.Отгонбаяр

WWW.ZONE.MN